Jak Polacy naprawdę urlopsują: co pokazuje badanie nawyków wakacyjnych

Polacy coraz częściej sami organizują swoje wakacje bez pomocy pośredników turystycznych — wynika z badania przeprowadzonego przez PBS w sierpniu 2026 roku wśród panelu Poznaj.to. Ta tendencja ujawnia głębokie zmiany w podejściu do wypoczynku i pokazuje, czego naprawdę szukają turyści na urlopie.

Polacy wolą być niezależni w planowaniu wakacji

Trzy czwarte ankietowanych — 73% — wybiera wyjazdy bez udziału agencji turystycznych. Jeszcze wyższy odsetek, bo 77%, samodzielnie poszukuje atrakcji wakacyjnych. Ta niezależność nie wynika z braku zaufania do branży, lecz z chęci dostosowania wypoczynku do własnych potrzeb i tempa. Polacy chcą mieć pełną kontrolę nad tym, gdzie się udadzą, co zobaczą i jak długo będą gdzieś przebywać.

Samodzielność w planowaniu idzie w parze z konkretnym podejściem do noclegu. Siedem na dziesięciu respondentów (73%) traktuje hotel, pokój czy domek wyłącznie jako punkt bazowy do wypadów — nie jako miejsce docelowe. Nocleg to dla nich przede wszystkim bezpieczne schronienie, a nie główna atrakcja urlopu.

Co Polacy robią na wakacjach: zwiedzanie zamiast bierne leżenie

Polacy nie przyjeżdżają na urlop, aby leżeć na plaży czy w ogrodzie. Sześć na dziesięć osób (62%) woli aktywnie zwiedzać i odkrywać okolicę zamiast spędzać czas w biernym odpoczynku. Jednocześnie siedem na dziesięć (79%) wybiera lekki, przyjemny relaks zamiast intensywnych zajęć sportowych czy przygód pełnych adrenaliny.

To pokazuje, że ideałem dla większości Polaków jest złota środka — aktywność bez przesady, poznawanie bez zmęczenia. Turyści chcą wrócić z urlopu z poczuciem, że coś widzieli i przeżyli, ale bez uczucia wyczerpania.

Woda bardziej niż góry, spokój bardziej niż tłok

Preferencje krajobrazowe są wyraźne: siedem na dziesięć ankietowanych (71%) wybiera tereny wodne — morze, jezioro lub rzekę — podczas gdy góry przyciągają tylko 29%. Równocześnie 60% turzystów szuka miejsc z dala od miast, wobec 40%, którzy preferują obszary miejskie.

Jeszcze bardziej wymowna jest chęć uniknięcia tłoku: siedem na cztery osób (74%) szuka ciszy i braku kontaktu z przypadkowymi ludźmi. To jest kluczowe spostrzeżenie — Polacy nie chcą być sami, ale chcą mieć kontrolę nad tym, z kim będą przebywać. Siedem na dziesięć (77%) spędza urlop wyłącznie w gronie bliskich osób.

Aspekt preferencji	Odsetek wybierających	Alternatywa
Samodzielne planowanie atrakcji	77%	Poleganie na przewodnikach/agencjach
Wyjazd bez pośredników	73%	Rezerwacja przez agencje
Nocleg jako baza wypadowa	73%	Nocleg jako główna atrakcja
Zwiedzanie zamiast leżenia	62%	Bierne spędzanie czasu
Lekki relaks zamiast sportu	79%	Intensywne zajęcia sportowe
Tereny wodne	71%	Góry (29%)
Miejsca z dala od miast	60%	Obszary miejskie (40%)
Poszukiwanie ciszy	74%	Akceptacja hałasu
Urlop z bliskimi	77%	Urlop z nieznajomymi

Problemy, które psują urlop

Ankietowani wskazali konkretne utrudnienia, które obniżają jakość wypoczynku. Ponad połowa (54%) uważa za problem hałas i głośne zachowanie innych turystów. Dwa na pięć respondentów (40%) narzeka na tłok i kolejki w atrakcjach. Mniej osób przeszkadza pogoda (23%) czy wysokie ceny w lokalach (27%).

Te liczby potwierdzają, że dla Polaków komfort społeczny — brak natłoku ludzi i możliwość spokojnego wypoczynku — jest ważniejszy niż warunki pogodowe czy ceny jedzenia.

Polskie segmenty turystów: cztery różne podejścia do urlopu

Badanie wyróżniło cztery grupy turystów, każdą z innymi preferencjami. Największą grupę stanowią „Samodzielni odkrywcy” (43%) — osoby, które chcą sami planować trasę i poznawać nowe miejsca. Drugą grupę tworzą „Towarzyscy eksploratorzy” (21%), którzy lubią zwiedzać, ale w towarzystwie. „Spokojni w naturze” (19%) szukają przede wszystkim ciszy i kontaktu z przyrodą. Najmniejsza grupa to „Miłośnicy all inclusive i relaksu” (17%) — turyści preferujący gotowe pakiety i bierny odpoczynek.

Jak Polacy wydają pieniądze i co ich rozpieszcza na wakacjach

Nawet na urlopie Polacy nie całkowicie rezygnują ze swoimi nawykami. Prawie połowa (48%) je więcej słodyczy i lodów niż w zwykłe dni. Taka sama liczba (48%) przyznaje, że wydaje więcej pieniędzy niż planowała. Jedna czwarta (27%) kupuje zbędne pamiątki, a 22% zamiast zwiedzać, decyduje się na leżenie.

Jeśli chodzi o alkohol, 55% wybiera wyłącznie napoje bezalkoholowe, podczas gdy 24% pije więcej niż zwykle. To pokazuje zróżnicowanie podejścia — część Polaków traktuje urlop jako okazję do relaksu bez alkoholu, inni pozwalają sobie na więcej.

Czy Polacy potrafią odłączyć się od pracy i technologii?

Tutaj pojawia się paradoks. Siedem na dziesięć ankietowanych (69%) trudno zrezygnować z karty płatniczej, a 62% trudno odłączyć się od gotówki — co sugeruje, że pieniądze towarzyszą nam nawet na urlopie. Prawie sześć na dziesięć (59%) trudno zrezygnować z dostępu do internetu, a 39% nie potrafi odłożyć smartfona.

Pracownicy na etacie (36%) i przedsiębiorcy (37%) rzadko odbierają telefony służbowe na urlopie, co jest pozytywnym znakiem. Jednak zaledwie 4% respondentów uważa kontakt z firmą za zakłócający odpoczynek — większość po prostu stara się go unikać, ale nie traktuje jako główny problem.

Co to oznacza dla planowania rodzinnego urlopu

Te dane mają praktyczne znaczenie dla rodzin planujących wyjazd. Po pierwsze, jeśli chcesz zaplanować urlop, warto inwestować czas w samodzielne poszukiwania — większość Polaków robi to z powodzeniem. Po drugie, wybierając destynację, lepiej szukaj miejsc mniej zatłoczonych, z dostępem do wody i z możliwością aktywnego poznawania okolicy. Po trzecie, zaplanuj budżet z marginesem na niespodziewane wydatki — połowa turystów wydaje więcej niż zamierzała.

Dla rodzin z dziećmi ważne jest, że urlop to czas na wspólne zwiedzanie i doświadczenia, nie na bierny odpoczynek. Dzieci najlepiej się uczą i zapamiętują, gdy są zaangażowane w odkrywanie, a nie gdy leżą w słońcu. Jednocześnie warto zaplanować spokojne wieczory — 58% Polaków preferuje właśnie taki rytm dnia.